آموزش تعمیر هود | راهنمای کامل باز کردن و عیب‌یابی در خانه

# آموزش کامل تعمیر هود: از باز کردن تا عیب‌یابی و تعمیر تخصصی

تعمیر هود آشپزخانه می‌تواند یکی از **چالش‌برانگیزترین کارهای تعمیراتی خانگی** باشد، اما با **دانش کافی، ابزار مناسب و رعایت دقیق ایمنی**، بسیاری از مشکلات رایج را می‌توان بدون نیاز به تکنسین حرفه‌ای حل کرد. این راهنمای جامع، تمام مراحل از **تشخیص اولیه مشکل** تا **انجام تعمیرات پیشرفته** را پوشش می‌دهد.

## بخش اول: اصول ایمنی – شرط غیرقابل مذاکره برای تعمیرات الکتریکی

### الزامات ایمنی پیش از شروع کار:
**۱. قطع کامل جریان برق:**
– به هیچ وجه به **کشیدن دو شاخه از پریز** اکتفا نکنید. برای ایمنی کامل، **فیوز مربوط به مدار آشپزخانه** را در جعبه فیوز اصلی قطع کنید.
– از یک **چراغ قوه کوچک** برای روشن کردن محل کار و **نوار چسب رنگی** برای علامت‌گذاری فیوز قطع شده استفاده کنید.
– حتی پس از قطع فیوز، با استفاده از یک **تستر برق غیرتماسی (NCVT)** یا **مولتی‌متر**، عدم وجود جریان برق در سیم‌های هود را تأیید کنید.

**۲. استفاده از تجهیزات حفاظت فردی:**
– **دستکش عایق برق:** حتی پس از قطع برق، استفاده از دستکش‌های لاستیکی عایق ضروری است.
– **عینک محافظ:** هنگام کار با قطعات فلزی، پلاستیکی یا شیشه‌ای، از عینک ایمنی استفاده کنید.
– **کفش عایق:** از کفش‌های با کف لاستیکی استفاده کنید تا در صورت هرگونه اتصال ناخواسته، جریان برق از بدن شما عبور نکند.

**۳. آماده‌سازی محیط کار:**
– فضای زیر هود را با **پارچه یا روزنامه** بپوشانید تا از ریختن گردوغبار و قطعات کوچک روی اجاق گاز جلوگیری شود.
– یک **جعبه کوچک** برای قرار دادن پیچ‌ها و قطعات جدا شده آماده کنید تا گم نشوند.
– **نور کافی** فراهم کنید. از چراغ‌های قابل حمل با پایه ثابت استفاده نمایید.

## بخش دوم: شناخت آناتومی هود – آشنایی با قطعات اصلی

### ساختار کلی هودهای آشپزخانه:
**۱. بدنه خارجی (Housing):**
– شامل قاب اصلی، پنل‌های جانبی و صفحه نمایش (در صورت وجود)
– جنس‌های رایج: استیل ضدزنگ، شیشه سکوریت، پلاستیک مقاوم

**۲. سیستم فیلتراسیون:**
– **فیلترهای چرب‌گیر (Grease Filters):** معمولاً از آلومینیوم مشبک
– **فیلترهای کربن فعال (Carbon Filters):** برای هودهای چرخشی
– **قاب فیلتر (Filter Frame):** نگهدارنده فیلترها

**۳. سیستم مکش و تهویه:**
– **موتور (Motor):** قلب تپنده هود، معمولاً در دو نوع AC و DC
– **پروانه (Impeller/Fan):** ایجاد کننده جریان هوا
– **کانال هوا (Air Duct):** مسیر خروج دود و بخار

**۴. سیستم روشنایی:**
– **لامپ‌ها:** معمولاً LED یا هالوژن
– **سوکت‌ها:** پایه‌های نگهدارنده لامپ
– **ترانس (در صورت نیاز):** مبدل ولتاژ برای لامپ‌های خاص

**۵. سیستم کنترل:**
– **برد الکترونیکی (PCB):** مغز فرماندهی هود
– **پنل کنترل:** دکمه‌های فیزیکی یا صفحه لمسی
– **سنسورها:** سنسور دود، رطوبت یا حرکت

## بخش سوم: پروتکل باز کردن هود – قدم‌به‌قدم

### مرحله ۱: مستندسازی و آماده‌سازی
– **عکس‌برداری:** از زوایای مختلف هود، قبل از شروع کار عکس بگیرید.
– **یادداشت‌برداری:** ترتیب باز کردن قطعات را یادداشت کنید.
– **ابزار مورد نیاز:** پیچ‌گوشتی چهارسو و دو سو، آچار آلن، انبردست سیم‌لخت‌کن، چراغ قوه.

### مرحله ۲: جدا کردن قطعات قابل دسترس
**الف) خارج کردن فیلترها:**
– فیلترهای آلومینیومی معمولاً با **چفت‌های فنری** یا **گیره‌های فلزی** نگه داشته شده‌اند.
– با فشار ملایم به سمت داخل و چرخش، فیلترها را آزاد کنید.
– **هشدار:** در برخی مدل‌ها، فیلترها ممکن است با پیچ به بدنه متصل باشند.

**ب) باز کردن پنل زیرین (اگر وجود دارد):**
– این پنل معمولاً محل قرارگیری لامپ‌ها و گاهی موتور است.
– به دنبال **پیچ‌های مخفی** در لبه‌ها یا زیر برچسب‌های گارانتی باشید.
– پس از باز کردن پیچ‌ها، پنل را با احتیاط پایین بیاورید و روی سطح ایمنی قرار دهید.

### مرحله ۳: دسترسی به بخش‌های داخلی
**الف) جدا کردن پنل کنترل:**
– اگر پنل کنترل جداگانه است، ابتدا آن را باز کنید.
– معمولاً با **۲-۴ پیچ** در پشت یا اطراف ثابت شده است.
– پس از باز کردن پیچ‌ها، پنل را کمی به جلو بکشید تا بتوانید اتصالات برق پشت آن را ببینید.

**ب) باز کردن پوشش موتور:**
– در هودهای با موتور مرکزی، یک پوشش فلزی یا پلاستیکی از موتور محافظت می‌کند.
– تمام پیچ‌های اطراف را پیدا و باز کنید.
– پوشش را به آرامی بلند کنید. ممکن است نیاز به جدا کردن اتصالات برق اضافی داشته باشد.

### مرحله ۴: مستندسازی اتصالات برق
– **قبل از جدا کردن هر سیم**، از رنگ و محل اتصال آن عکس بگیرید.
– می‌توانید با **نوار چسب و خودکار** روی سیم‌ها و ترمینال‌ها شماره‌گذاری کنید.
– **ترمینال‌های فشاری** را با فشار دادن قسمت پلاستیکی و کشیدن سیم خارج کنید.
– **ترمینال‌های پیچی** را با پیچ‌گوشتی مناسب باز کنید.

## بخش چهارم: عیب‌یابی سیستماتیک – تشخیص دقیق مشکل

### مشکل ۱: هود اصلاً روشن نمی‌شود
**مراحل تشخیص:**
۱. **بررسی منبع برق:** با تستر برق، وجود جریان در پریز دیواری را بررسی کنید.
۲. **بررسی سیم کشی:** دو شاخه و سیم رابط را از نظر قطعی یا سوختگی بررسی نمایید.
۳. **فیوز داخلی:** بسیاری از هودها یک **فیوز شیشه‌ای کوچک** روی برد اصلی دارند. آن را با مولتی‌متر چک کنید.
۴. **ترانسفورماتور تغذیه (در صورت وجود):** خروجی ولتاژ آن را تست کنید.
۵. **برد اصلی:** بررسی علائم سوختگی، باد کردن خازن‌ها یا آسیب دیدگی.

**راه‌حل‌های احتمالی:**
– تعویض فیوز سوخته
– تعمیر یا تعویض سیم‌های آسیب دیده
– تعویض برد الکترونیکی (معمولاً نیاز به تکنسین دارد)

### مشکل ۲: فن کار نمی‌کند ولی چراغ‌ها روشن می‌شوند
**مراحل تشخیص:**
۱. **بررسی کلید یا کنترل فن:** با مولتی‌متر در حالت تست دیود، سالم بودن کلید را بررسی کنید.
۲. **خازن راه‌انداز (در موتورهای AC):** موتورهای تک‌فاز اغلب یک خازن راه‌انداز دارند که با گذشت زمان خشک می‌شود.
۳. **موتور:** مقاومت سیم‌پیچ‌ها را اندازه بگیرید. اتصال باز (بینهایت اهم) یا اتصال کوتاه (صفر اهم) نشانه سوختن موتور است.
۴. **بلبرینگ‌ها:** پروانه را به آرامی بچرخانید. چرخش سخت یا صدا داشتن نشانه خرابی بلبرینگ است.

**راه‌حل‌های احتمالی:**
– تعویض خازن راه‌انداز (ارزان و ساده)
– روغن‌کاری بلبرینگ‌ها (در صورت امکان)
– تعویض کامل موتور

### مشکل ۳: فن کار می‌کند اما قدرت مکش کم است
**مراحل تشخیص:**
۱. **فیلترها:** فیلترهای کاملاً مسدود شده می‌تواند جریان هوا را تا ۷۰٪ کاهش دهند.
۲. **کانال هوای خروجی:** مسیر دودکش را از نظر انسداد بررسی کنید.
۳. **پروانه:** تیغه‌های پروانه ممکن است خم شده یا گردوغبار زیاد جمع کرده باشد.
۴. **موتور:** موتور ضعیف شده ممکن است نتواند با سرعت نامی بچرخد.

**راه‌حل‌های احتمالی:**
– شستشوی کامل فیلترها
– تمیز کردن پروانه و محفظه آن
– بررسی و رفع انسداد کانال
– تعویض موتور در صورت ضعف شدید

### مشکل ۴: صدای غیرعادی و زیاد از هود
**شناسایی نوع صدا:**
– **صدای وزوز یا هوم:** معمولاً از موتور یا ترانسفورماتور
– **صدای تق تق یا کوبیدن:** احتمالاً پروانه به چیزی برخورد می‌کند یا شل شده است
– **صدای سایش یا جیغ:** نشانه خرابی بلبرینگ‌ها
– **صدای وزوز همراه با بوی سوختگی:** خطرناک! نشانه اتصال کوتاه در حال وقوع

**مراحل تشخیص:**
۱. **بررسی جسم خارجی:** پروانه و اطراف آن را از نظر گیر کردن جسم خارجی بررسی کنید.
۲. **بالانس پروانه:** پروانه ممکن است کج شده یا تیغه‌ای آسیب دیده باشد.
۳. **یاتاقان‌ها:** لقی محور موتور را بررسی کنید.
۴. **لرزش بدنه:** اتصالات بدنه و موتور را از نظر شل بودن بررسی کنید.

**راه‌حل‌های احتمالی:**
– خارج کردن جسم خارجی
– تعویض پروانه آسیب دیده
– تعویض موتور با بلبرینگ خراب
– سفت کردن اتصالات

### مشکل ۵: چراغ‌های هود روشن نمی‌شوند
**مراحل تشخیص:**
۱. **لامپ‌ها:** حتی لامپ‌های LED هم می‌سوزند. با مولتی‌متر تست شوند.
۲. **سوکت‌ها:** سوکت‌های charred یا شل شده را بررسی کنید.
۳. **ترانسفورماتور (برای لامپ‌های هالوژن):** خروجی آن را تست کنید.
۴. **برد کنترل:** بخش مربوط به کنترل چراغ را بررسی کنید.
۵. **کلید/کنترل چراغ:** با مولتی‌متر تست شود.

**راه‌حل‌های احتمالی:**
– تعویض لامپ سوخته
– تعویض سوکت آسیب دیده
– تعویض ترانسفورماتور سوخته
– تعمیر بخش مربوطه در برد

## بخش پنجم: تعمیرات پیشرفته‌تر – اقدامات تخصصی‌تر

### تعویض موتور هود:
**نکات کلیدی:**
۱. **مشخصات فنی تطبیق:** ولتاژ (معمولاً ۲۲۰-۲۴۰V)، فرکانس (۵۰-۶۰Hz)، قدرت (وات)، نوع (AC/DC)، جهت چرخش و ابعاد فیزیکی باید دقیقاً مطابق با موتور قبلی باشد.
۲. **نحوه دسترسی:** در برخی هودها باید کل بدنه از دیوار جدا شود.
۳. **اتصالات:** حتماً از کانکتورهای اصلی استفاده کنید یا اتصالات را با دقت لحیم کاری کنید.
۴. **آزمایش قبل از نصب کامل:** پس از نصب موتور جدید، قبل از بستن کامل پنل‌ها، هود را به برق وصل کرده و تست کنید.

### تعمیر یا تعویض برد الکترونیکی:
**هشدار:** این کار نیاز به تخصص الکترونیک دارد.
**مراحل ساده‌شده:**
۱. **عیب‌یابی اجزای قابل مشاهده:** فیوزها، خازن‌های باد کرده، ترانزیستورهای سوخته.
۲. **یافتن برد جایگزین:** شماره مدل برد (چاپ شده روی آن) را جستجو کنید.
۳. **نصب برد جدید:** اتصالات را دقیقاً مطابق برد قدیمی انجام دهید.

### تعویض پنل کنترل لمسی:
**نکات مهم:**
– پنل‌های لمسی بسیار حساس به الکتریسیته ساکن هستند.
– هنگام کار از مچ‌بند ضداستاتیک استفاده کنید.
– از تماس انگشت با نقاط اتصال مدار جلوگیری کنید.

## بخش ششم: مونتاژ مجدد – هنر بازگرداندن همه چیز به جای اول

### اصول مونتاژ صحیح:
۱. **تمیزکاری قبل از مونتاژ:** از فرصت استفاده کرده و تمام قطعات را تمیز کنید.
۲. **بررسی واشرها و درزگیرها:** درزگیرهای قدیمی را تعویض کنید تا از نشت هوا جلوگیری شود.
۳. **ترتیب معکوس:** قطعات را دقیقاً برعکس ترتیب باز کردن، سر هم کنید.
۴. **سفت کردن متعادل:** پیچ‌ها را به صورت ضربدری و با گشتاور یکنواخت سفت کنید.
۵. **تست مرحله‌ای:** پس از اتصال هر بخش مهم (مثلاً موتور)، سیستم را تست کنید.

### آزمایش نهایی:
۱. **تست بدون بار:** ابتدا هود را بدون روشن کردن فن تست کنید (تنها چراغ‌ها).
۲. **تست دور آهسته:** فن را در کمترین سرعت روشن کنید.
۳. **تست دور سریع:** تمام سرعت‌ها را تست کنید.
۴. **بررسی صدا و لرزش:** به صداهای غیرعادی دقت کنید.
۵. **بررسی عملکرد کنترل‌ها:** تمام دکمه‌ها و حالت‌ها را آزمایش کنید.

## بخش هفتم: چه زمانی باید از متخصص کمک بگیرید؟

### شرایط نیاز به تکنسین حرفه‌ای:
۱. **مشکلات مربوط به گاز:** اگر هود شما سنسور گاز دارد و مشکوک به نقص آن هستید.
۲. **تعمیرات تحت گارانتی:** به هیچ وجه هود تحت گارانتی را خودتان باز نکنید.
۳. **مشکلات سیم‌کشی دیواری:** اگر مشکل از سیم‌کشی ثابت دیوار است.
۴. **تعویض کانال‌های هوا:** نیاز به تخصص خاص دارد.
۵. **تعمیرات پیچیده بردهای الکترونیکی:** اگر تخصص الکترونیک ندارید.
۶. **احساس عدم اطمینان:** اگر در هر مرحله احساس ناامنی یا شک دارید.

## نتیجه‌گیری: تعمیر هود، مهارتی ارزشمند

تعمیر هود آشپزخانه نه تنها **صرفه‌جویی اقتصادی** به همراه دارد، بلکه **احساس رضایت و خودکفایی** عمیقی ایجاد می‌کند. با پیروی از این راهنمای جامع، **رویکرد سیستماتیک** و **رعایت دقیق ایمنی**، می‌توانید بسیاری از مشکلات رایج هود را تشخیص داده و حل کنید.

**نکته پایانی:** حتی اگر در نهایت تصمیم گرفتید کار را به متخصص بسپارید، **دانش کسب شده** از این راهنما به شما کمک می‌کند مشکل را دقیق‌تر توصیف کنید، از تعمیرکار غیرضروری جلوگیری کنید و بر روند کار نظارت آگاهانه‌ای داشته باشید. همیشه به یاد داشته باشید: **ایمنی اول، تعمیر دوم**.